In “Silas en die Ysbeer op Tafelberg”ontmoet werklikheid en verbeeldings mekaar op sielvolle manier

Wanneer Ouma eendag egter wegraak, besluit Silas om haar in Droomland te gaan soek, waar sy dalk net verdwaal het. Met behulp van die karakters waarvan Ouma hom vertel het, en die nuwe bure se dogtertjie, Willemien, probeer Silas sy ouma vind. Maar die Tafelberg in Droomland is besig om onder sneeu te verdwyn, en iets wat brul, begin Silas jaag, tot hy ook sy vrees daarvoor verloor.

Ek het ná afloop van die Silwerskermfees heel toevallig met die akteur Jefferson J. Dirks-Korkee gesels oor ons gunstelinge van die fees. Hy het my vertel dat hy sy “oë uitgehuil het” in Silas, en verder opgemerk: “Wie het nou kon dink dat ‘n kinderfilm my binneste so sou loswoel?”

Dit het my laat wonder waarom die fliek my ook só geraak het…? Ek is immers ʼn volwassene en die fliek se sentrale teikenmark is kinders van vyf tot 11 jaar oud. Dan besef ek dis omdat die storie die moeilike konsep van die dood en ingrypende verandering, op ‘n verteerbare manier illustreer en die angel uit die verlies haal. 

In die hart van hierdie betowerende avontuur lê die vertonings van die jong akteurs, wat die film met ’n merkwaardige eerlikheid stuur. Neels Clasen Jnr. in die rol van Silas, lewer ʼn sterk vertolking waartydens hy die storie se swaar emosionele gewig op sy jong skouertjies met ’n natuurlike broosheid dra. Sy rol as ’n seuntjie wat die moeilikste vrae van die lewe probeer verwerk, is meesleurend en laat  jou keel toetrek.

Teenoor hom skitter die haasbekkie Luna Coetzer as Willemien, wie se energie en aansteeklike nuuskierigheid die perfekte balans op die skerm bied. Die dinamika tussen die jong akteurs gee aan die fantasiewêreld ’n anker van ware menslike emosie. Hulle speel nie net rolle nie; hulle lééf in hierdie verbeeldingswêreld en nooi die gehoor uit om saam met hulle te glo. 

’n Mens kan nie oor hierdie rolprent praat sonder om die magiese klankbaan te besing nie. Die oorspronklike musiek deur Janine Neethling, aangevul deur die hartroerende bydraes van die Akustika-kamerkoor, weef naatloos deur die narratief. Die musiek dien amper as ’n addisionele karakter, wat Silas se mees intieme gevoelens verwoord voordat hy dit selfs kan sê. 

Hoogtepunte sluit oorspronklike liedjies geskryf deur Hunter Kennedy en Johnny de Ridder in, en o wee, die hoendervleis-weergawe van Ingrid Jonker se ikoniese “Toemaar die donker man”. Die klankbaan bou ’n nostalgiese atmosfeer, wat net soos Silas se bont lappieskombers warm om die kyker vou.

En dan kom ons by die ysbeer.

Dié skepping deur Trudie Ströh en Estian Gericke is meer as ʼn reuse pop. Daar is ‘n oomblik waar Silas sy kop teen die ysbeer s’n druk en ek terugflitse van my eie kinderdae en die reuse hondedraakpop, Falkor, van The Neverending Story (1984), kry. Toe het ek geglo daar is vir elke kind ʼn soortgelyke dierasie in fantasiewêreld, wat oor ons waak. Danksy uitstekende poppemeesters Sipho Ngxola, Samkelo Zihlangu en Thabo Mkenene, word die ysbeer meer as ʼn karakter. Die feit dat hy nie ʼn kunsmatige intelligensie of digitale skepping is nie, maar ʼn teenwoordigheid het met sy eie asemteue, brul en grom – die stem van Francois Funck – maak hom as’t ware ʼn akteur in die film.

Wat Silas en die Ysbeer op Tafelberg verder besonders maak, is die manier waarop dit die ongefilterde wonderwêreld van ’n kind se verbeelding op die groot skerm herskep. In die betowerde Droomland waar oumas se eeue-oue volkstories, wensbokke, Klaas Vakie en die denkbeeldige maatjies van ons kinderdae nie net gedagtes is nie, maar werklikhede wat asemhaal. Selfs die halwe-oor Hus is rêrig-êrig.

Die film herinner ons aan daardie kosbare tydperk in ons eie kinderjare, toe die grens tussen die werklikheid en drome nog maklik was om oor te steek. Deur Silas en Willemien se oë word Tafelberg ’n mitiese doek waarop verlies, hartseer en hoop in kleure van magiese realisme geverf word. Dit is ’n storie wat nie probeer om ingewikkelde emosies af te water nie, maar wat eerder vir die gehoor ’n veilige en wonderskone ruimte bied om daardie emosies te beleef. 

Die afsluitingswoorde voor die erkennings oor die skerm rol: “Deur baie hande gemaak – vir ons kinders” het my diep geraak.

As meer kinders oumas soos Silas s’n kon hê en na verbeeldingswêrelde kon ontsnap, sou die wêreld beslis ‘n beter plek gewees het.